W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 60 k.c., umożliwiający składanie oświadczeń woli (a więc i zawieranie umów), co do zasady przez każde zachowanie składającego. Tego typu oświadczenie nosi nazwę ?dorozumianego zawarcia umowy?.

Jaka forma jest niezbędna, aby nadać umowie znaczenie i moc?

Wiemy doskonale, że umowy, czy oświadczenia nie muszą być składane w formie pisemnej. W praktyce znaczenie mają również oświadczenia ustne i składane obietnice.

Mniejszą, a czasem wręcz niewielką wartość mają natomiast zapewnienia składane w trakcie realizacji zamówień.  Mogą one jednak wywoływać skutki prawne jako np. element oferty.

Ważne: Obietnice wyborcze, deklaracje polityczne czy wypowiedzi reklamowe, co do zasady, nie są oświadczeniami woli.

Dlaczego tak się dzieje, że ustne oświadczenia i dawane gwarancje są przyczyną niedomówień i konfliktów?

Zapewnienia ustne są deklarowane zazwyczaj na początku współpracy (albo przy końcu), niekiedy z powołaniem na wartości duchowe, albo tradycji biznesowych i rodzinnych: ?masz moje słowo?, ?u mnie słowo ważniejsze niż pieniądze?, ?przysięgam na?.? – są to takie sztampowe zapewnienia.

Jakie jest ich znaczenie?

Można powiedzieć, że takie jak ustnych zapewnień. Praktycznie znikome.

Dlaczego tak się dzieje?

Do takiej sytuacji dochodzi, gdyż umowy ustne, co do zasady nie działają, tak jak w naszym mniemaniu powinny. Nie są one oczywiście pod żadnym względem zabronione, czy też niedozwolone, jednak ich znaczenie i moc jest drugorzędna i przez wiele osób przeceniana.  W praktyce może to oznaczać tylko komplikacje i liczne problemy.

?Ja tak powiedziałem? Niemożliwe? – to tylko jedna z możliwych sytuacji.

Przyczyną takiego stanu rzeczy jest upływ czasu, w wyniku którego nie jesteśmy w stanie zapamiętać wszystkich szczegółowych, dotyczących zawieranej ustnie umowy. Kiedy zajmujemy się wieloma sprawami w firmie, po prostu pewne elementy wypadają z naszej pamięci. Umowa dżentelmeńska brzmi swoim głosem w sytuacji opóźnień, terminów, zapłaty. Wówczas każda ze stron takiego ustnego porozumienia interpretuje dane słowo zupełnie inaczej. Powodów tego jest oczywiście kilka.

• Teraz jest tak wygodniej, nie potrafię albo nie mogę spełnić oczekiwań kontrahenta.
• Po pewnym czasie i tak już nikt nie pamięta, jak naprawdę było.

Takie postępowanie powoduje, że albo tracimy przyjaciela, albo pieniądze, albo i jedno i drugie.     

Nie trzeba tutaj nikogo przekonywać o tym, że forma pisemna ma moc zdecydowanie silniejszą od formy ustnej. Umowa podpisana przez obie strony wszystko pamięta za nas.

Powoływanie się na honor, czy tzw. dżentelmeńskie zapewnienia nie są w stanie jej podważyć.  Pisemne ustalenia nie wymagają dodatkowych słów ani zapewnień. Można więc rzec, że forma pisemna to gwarancja jak współpraca będzie się układała, gwarancja praw i obowiązków stron, gwarancja dotrzymania terminów i gwarancja wiarygodności.

Bywa jednak tak, że w firmie nie ma możliwości przygotowania odpowiedniej umowy. Przyczyn oczywiście może być wiele, np. prezes wyjeżdża, wykonawca wyjeżdża, albo już brak jest czasu na przygotowanie pisemnej umowy.  Specyfika branży, w której firma działa, inne zajęcia czy brak specjalistów z zakresu umów powoduje, że dane zlecenie czy zamówienia są w praktyce realizowane przez telefon.

Czy taka praktyka jest błędna?

Przedmiot działalności i specyfika firm bywają różne.  Niejednokrotnie jest to realizacja zamówień, sprzedaż, dostawa, a wartość jednej transakcji może być niewielka. Z drugiej strony może dojść do sytuacji, że ilość transakcji jest ogromna, wówczas zawieranie kilkudziesięciu umów dziennie byłoby zwykłym absurdem.

Jak wówczas zachować staranność w działaniu?

Jeżeli przedmiotem transakcji są usługi, warto rozważyć przygotowanie formularzy, wzorca, czy umowy one-page, która będzie sprawowała rolę gwaranta i potwierdzenia złożenia zamówienia.

Natomiast jeżeli firma nie ma takiego wzoru, polityka firmy powinna przewidywać składanie zamówień drogą elektroniczną.

Istotne jest również określenie ilości, terminu, ceny oraz terminów zapłaty. Jest to minimum, które powinno być ustalone, aby zabezpieczać transakcję, jej realizację i przebieg.

Praktyka zawierania czy potwierdzania umów drogą elektroniczną w niektórych branżach powinna stać się częścią polityki, czy procedury zamówień i obsługi klienta.

Jaka jest moc i znaczenie potwierdzenia elektronicznego?

Złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej.

Forma dokumentowa, zgodnie z intencją ustawodawcy, ma usprawnić dokonywanie czynności prawnych, przy zachowaniu mocy dowodowej środków wykraczających poza formę pisemną czynności. Formy dokumentowe oświadczeń woli w postaci elektronicznej to np. poczta elektroniczna czy SMS.

Dla zachowania formy dokumentowej wystarcza złożenie oświadczenia woli  w formie dokumentu w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie.

Nawiązuje to do koncepcji dokumentu jako środka przekazu woli ludzkiej. Jego konstytutywnym elementem jest intelektualna zawartość ? informacja, treść zawierająca różne oświadczenia, w tym oświadczenia woli i wiedzy. Tym samym dla bytu dokumentu nie ma znaczenia, czy został on podpisany.

Granicę swobody wyznacza, jak się wydaje, wyłącznie funkcja dowodowa dokumentu.

Forma dokumentowa ma stanowić formę o niższym stopniu sformalizowania niż forma pisemna. Dla zachowania tej formy wystarczające jest ustalenie osoby składającej oświadczenie. Stanowi on dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte, a także domniemanie jego prawdziwości.

Forma ta odpowiada potrzebom praktyki i potrzebom gospodarczym, a także formalizuje istniejące już w praktyce ułatwienia w komunikacji czy przekazywaniu oświadczeń. Trudności mogą się pojawić przy ocenie zamiaru stron czy samego faktu złożenia oświadczenia przez konkretną osobę.

Jak się zabezpieczyć?

W przypadku stałej współpracy można zawrzeć  porozumienie, przewidując możliwość składania zamówień w formie elektronicznej. Względnie przydatna jest weryfikacja poprzez białą listę podatników VAT. Warto także wprowadzić ogólne warunki składania zamówień.

W przypadku zamówień od klientów indywidualnych warto zbierać poświadczenia, że podane dane są prawdziwe, a klient nie podaje się za inną osobę.

Artykuł Jak nie utopić firmy zawierając umowy mailem pochodzi z serwisu KLG Kancelaria.

Tytułem wstępu, czym jest windykacja?

Najprościej mówiąc, jest to proces odzyskiwania własności za pomocą zdefiniowanych w przepisach prawa środków. Przez zbiór czynności prawnych oraz procesowych wierzyciel ? zatem osoba mająca prawo do danego świadczenia pieniężnego lub niepieniężnego ? dochodzi należnych kwot lub przedmiotów od dłużnika.

Co ważne, windykacja to proces legalny, o ile w czasie podejmowanych działań odzyskiwana długu nie dochodzi do łamania  prawa. Windykacja ma na celu zmotywowanie dłużnika do spłacenia zobowiązania. Proces windykacji rozpoczyna się w momencie, gdy dłużnik nie spłacił na czas zobowiązania, a np. nie można nawiązać z nim kontaktu.

Wielu przedsiębiorców na samą myśl o windykacji ogarnia przerażenie, lecz niestety lub stety jest to nieodłączny element prowadzenia działalności gospodarczej, Przeprowadzenie jej w sposób poprawny, zazwyczaj pozwoli na szybkie zamknięcie sprawy. Najlepiej traktować to jako odzyskiwanie pieniędzy, które nam się należą.

1. Wezwanie do zapłaty wystawione do kontrahenta:

Zacznijmy od tego, że prawidłowo nadane i sformułowane wezwanie do zapłaty jest podstawowym źródłem wpływającym na rozpoczęcie procesu odzyskiwania należności. Mówiąc prościej wezwanie do zapłaty to pismo skierowane do kontrahenta, w którym przedstawione są najistotniejsze informacje, na podstawie których wierzyciel żąda spłaty należności. Wierzyciel posiada również prawo na żądanie odsetek z tytułu nieterminowej zapłaty, a ich wysokość może umieścić na wezwaniu.

Co w przypadku, kiedy wezwanie do zapłaty nie przyniesie zamierzonych efektów

Kiedy wysłane przez przedsiębiorcę wezwanie do zapłaty nie przyniesie zamierzonych efektów, kolejnym krokiem jest wysłanie następnego wezwania do dłużnika, które jednocześnie będzie zapowiedzią skierowania sprawy do sądu, czyli ostateczne przed sądowe wezwanie do zapłaty. Dopiero po bezskutecznym wyznaczeniu kolejnego terminu na zapłatę i zamieszczeniu w treści wezwania informacji o noszeniu się z zamiarem skierowania sprawy na drogę sądową, można sprawę skierować do odpowiedniego sądu, w zależności od WPS (wartość przedmiotu sporu) sądem właściwym będzie sąd rejonowy lub okręgowy.

Wezwanie do zapłaty a nieuczciwy kontrahent jaka jest alternatywa?

W przypadku, kiedy kontrahent od początku nosił się z zamiarem niespłacenia należności, nie zawsze możemy z nim wygrać. Oczywistym jest, że należy dokładnie ?prześwietlić? kontrahenta przed zawarciem jakiejkolwiek transakcji, lecz jakie zmiany przynosi ta sytuacja?

Istotnym tutaj jest fakt istnienia białej listy podatników VAT.

1 września 2019 r. zaczął działać wykaz informacji o podatnikach VAT, który ma pomóc firmom skutecznie i szybko weryfikować kontrahentów. Wykaz zastąpił dotychczas funkcjonujące listy podatników VAT: zarejestrowanych i niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT.

W jakim celu została stworzona ta lista?

Biała lista umożliwia:

• sprawdzenie czy twój kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT,
• jeśli twojemu kontrahentowi odmówiono rejestracji, wykreślono go z rejestru lub przywrócono zarejestrowanie jako podatnika VAT, poznanie podstawy prawnej tych decyzji,
• potwierdzenie numeru rachunku bankowego, na jaki powinieneś zapłacić swojemu kontrahentowi.

Uwaga:

Lista jest prowadzona przez szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej ?szef KAS?) Znajdziesz ją na stronie internetowej Ministerstwa Finansów oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Nie trzeba nic robić, aby dane firmy znalazły się na liście. Wszystkie potrzebne informacje szef KAS pobierze z dostępnych rejestrów publicznych. Jeśli te informacje będą niepoprawne, przedsiębiorca mógł wystąpić do szefa KAS z wnioskiem o ich usunięcie lub sprostowanie.

Istnieje tutaj pewne rozwiązanie niezwiązane bezpośrednio z windykacją, jest tym ulga na złe długi.

Czym jest przytoczona ulga?

Ulga na złe długi przewidziana jest jedynie dla czynnych podatników VAT, umożliwia ?odzyskanie? podatku VAT, który wcześniej został odprowadzony do urzędu skarbowego z tytułu dokonanej sprzedaży. Co do zasady, podatek z tego tytułu należy rozliczyć bez względu na to czy nabywca dokona zapłaty.

Ulga na złe długi przysługuje po 90 dniach od upływu terminu płatności faktury. Dokonuje się jej w bieżącej deklaracji VAT-7 lub VAT-7K bez konieczności cofnięcia się do okresu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

2. Jak odzyskać pieniądz, kiedy wystawiono fakturę?

Pozostając w temacie windykacji, oczywistym jest, że w momencie, kiedy nie potrafimy odzyskać pieniędzy za wystawioną fakturę jesteśmy zmuszeni do skorzystania z mechanizmu windykacji.

Częstym jest w praktyce gospodarczej, że kontrahent nie płaci faktury za wykonaną usługę. Pomimo przyjęcia faktury i zaakceptowania wyznaczonego w niej terminu na zapłatę kontrahent uchyla się od obowiązku zapłaty. Pamiętać należy, że data wykonania usługi ma znaczenie dla wyznaczenia momentu wystawienia faktury. Zgodnie z przepisami ustawy o VAT fakturę należy bowiem wystawić nie później niż 15 dnia miesiąca następującego po tym, w którym wykonano usługę.(art. 19a. ust. 1 ustawa o VAT 1. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi.) Wykonanie usługi, dla której stosuje się przepisy ogólne, nakłada więc na usługodawcę obowiązek odprowadzenia podatków. Dlatego też zależy mu, aby nabywca jak najszybciej wywiązał się z obowiązku zapłaty.

Brak zapłaty ? jak odzyskać pieniądze?

1. Skierujmy wezwanie do zapłaty na dane kontrahenta
2. Wyślijmy ostateczne wezwanie do zapłaty
3. Kiedy nic nie przynosi zamierzonych efektów ? skierujmy sprawę na drogę sądową

Więc jak to jest z tą windykacją drogą sądową?

W przypadku, kiedy 2 z 3 wyżej wymienionych kroków pozwalających na skuteczną windykacje długu nie przyniosły zamierzonych efektów, przedsiębiorca powinien skierować sprawę na drogę sądową. W tym celu można skorzystać z usług e-sądu lub sądu tradycyjnego, składając pozew i uiszczając za niego opłatę (jej wysokość zależy od przedmiotu sporu).

Po ogłoszeniu i uprawomocnieniu się wyroku oraz otrzymaniu nakazu zapłaty przedsiębiorca może zgłosić się do komornika w celu rozpoczęcia ściągania długu. Są zatem możliwości i szanse na to, aby odzyskać pieniądze, choć może się to niejednokrotnie wiązać z koniecznością poniesienia kosztów.

Co w przypadku, kiedy po uprawomocnieniu się wyroku i skorzystania z usług komornika egzekucja zostanie umorzona?

Rozpocząć należy od faktu, że umorzenie egzekucji nie oznacza, że dłużnik ?ma spokój? z długami już na zawsze względem swojego wierzyciela. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest tym samym, co umorzenie długów! Pomimo umorzenia egzekucji, długi nadal istnieją,a wierzyciel może w przyszłości znowu złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji z majątku dłużnika.

Reasumując, jeśli komornik umorzył postępowanie egzekucyjne względem dłużnika, wierzyciel odczekać i ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji.

Zrobienie tego od razu po umorzeniu egzekucji przez komornika ma sens tylko wtedy, gdy pojawiły się nowe informacje o majątku dłużnika. W przeciwnym razie sprawa skończy się ponownym umorzeniem.

Ile czasu ma wierzyciel od umorzenia postępowania egzekucyjnego do złożenia kolejnego wniosku o wszczęcie egzekucji?

Wziąć pod uwagę trzeba termin przedawnienia. Na szczęście dla wierzyciela jest on dość długi, choć w 2018 r. uległ skróceniu z 10 do 6 lat (art. 125 Kodeksu cywilnego).

Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem sześciu lat.

4. Co z kosztami windykacji?

Prowadzenie windykacji naraża przedsiębiorcę na poniesienie kosztów. Naprzeciw temu wychodzi zryczałtowana rekompensata, która ma stanowić wyrównanie kosztów wierzycieli.

Jak się nalicza i czym jest ta opłata?

W świetle obowiązujących przepisów prawa wierzyciel, który nie otrzymał zapłaty w terminie może żądać od kontrahenta zwrotu w ramach rekompensaty za koszty windykacji, które poniósł.

Co więcej, w sytuacji, gdy zalega z zapłatą kilku faktur, dłużnik może zostać obciążony wielokrotnością tej kwoty.

Komu przysługuje wspomniana rekompensata i kto może się o nią stara

Rekompensata przysługuje wierzycielowi, który spełnił swoje świadczenia lecz nie otrzymał za nie zapłaty w określonym terminie, który powinien zostać określony precyzyjnie w umowie między stronami lub wezwaniu do zapłaty. Rekompensaty można naliczyć od każdej nieuregulowanej w terminie faktury, za wykonaną przez przedsiębiorcę usługę względem kontrahenta. Faktura jest podstawą do ubiegania się o spłatę należności. Co więcej w takim przypadku wierzyciel automatycznie nabywa prawo do zryczałtowanej rekompensaty, która ma pokryć koszty odzyskania należności.

Co ważne, ustawa nie nalicza tejże rekompensaty względem skierowania sprawy do sądu, oznacza to, że można się o nią ubiegać już od dnia nabycia uprawnień do odsetek, czyli na etapie postępowania przedsądowego.

Istotne znaczenie ma tutaj fakt, iż przepis ustawy odnosi się jedynie do transakcji handlowych, których przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi. Regulacji tej nie stosuje się do umów zawieranych pomiędzy PRZEDSIĘBIORCĄ A KONSUMENTEM.

5. Transgraniczne odzyskiwanie długów:

Czytając ten artykuł nasuwa się jedno pytanie, co z przedsiębiorcami, którzy świadczą swoje usługi na rynkach zagranicznych,  w jaki sposób oni mają windykować swoje należności?

Pewne jest to, że przedsiębiorca, który prowadzi swój biznes zagraniczny w końcu natrafi na nieuczciwego kontrahenta. Co gorsze czasem wierzyciel posiada jedynie nr rachunku i podstawowe dane osobowe kontrahenta, w takiej sytuacji pomocnym staje się trans graniczne odzyskiwanie małych długów, a dokładniej Instytucja europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowy.

Instytucja europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym została wskazana i zdefiniowana Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 655/2014 z 15 maja 2014 roku. Parlament europejski w przytoczonym rozporządzeniu wyszedł naprzeciw problemom z nieuczciwymi kontrahentami i ustanowił procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym w celu ułatwienia transgranicznego dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych. Sam tytuł tegoż rozporządzenia wskazuje, że w postępowaniu tym zarówno konsumenci, jak i przedsiębiorcy będący wierzycielami mogą dochodzić swoich należności, które powstały z tytułu umów i porozumień cywilnych lub handlowych.

Definicja transgranicznego odzyskiwania małych długów:

Same słowo opisujące tą instytucję wskazuje, że rozchodzi się tutaj o sytuację, w której rachunek lub rachunki bankowe, które mają zostać objęte  nakazem zabezpieczenia są prowadzone w państwie  członkowskim  UE innym niż państwo członkowskie sądu, co do którego została skierowana prośba o wydanie nakazu zabezpieczenia, lub po prostu państwo, gdzie wierzyciel ma miejsce zamieszkania.

Jakie są podstawy wydania nakazu zabezpieczenia?

Przedsiębiorca lub konsument (wierzyciel) może uzyskać nakaz zabezpieczenia rachunku bankowego w sytuacji, kiedy:

1. wykaże faktyczne istnienie ryzyka, że bez zabezpieczenia późniejsze zaspokojenie roszczenia przeciwko dłużnikowi będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione,
2. uzyskał orzeczenie, ugodę lub dokument urzędowy w państwie członkowskim, na mocy którego dłużnik jest zobowiązany do zapłaty roszczenia
3. wnioskuje o to wierzyciel przed wszczęciem postępowania w sprawie zapłatę przeciwko dłużnikowi lub na jakimkolwiek etapie postępowania do czasu wydania orzeczenia lub sporządzenia ugody sądowej

Nakaz zabezpieczenia jest instytucją bardzo podobną do przewidzianego przepisami polskiego prawa wniosku o zabezpieczenie powództwa, który możliwy jest do złożenia zarówno przed wszczęciem postępowania, jak również w toku sprawy.

Jakie są obowiązki wierzyciela związane z wydaniem europejskiego nakazu zabezpieczenia?

Przede wszystkim należy zacząć od tego, że wniosek o wydanie europejskiego nakazu zabezpieczenia sporządzany jest na formularzu urzędowym dostępnym na stronie internetowej www.e-justice.europa.eu i należy złożyć go we właściwym sądzie, który wierzyciel ustali na podstawie podpowiedzi zawartych w formularzu. Do formularzu wierzyciel zmuszony jest także dołączyć odpowiednie dowody, na podstawie których potwierdzi on faktyczne istnienie zobowiązania przez dłużnika, a także należy wykazać, że późniejsze dochodzenie roszczeń wobec tego dłużnika będzie niemożliwe, np. przez wskazanie, że dłużnik jest w trakcie pozbywania się swojego majątku, wykazanie, że w praktyce dłużnika jest notoryczne prolongowanie terminu zapłaty lub uprawdopodobnienie, że dłużnik rozpoczął procedurę ogłaszania upadłości. Jeśli wniosek składany jest przed wszczęciem postępowania w sprawie głównej, należy także udowodnić roszczenie ? za pomocą dokumentów (na przykład umowy, faktury, wezwania do zapłaty, korespondencji z dłużnikiem). Jednocześnie w terminie 30 dni od daty złożenia wniosku albo 14 dni od daty wydania nakazu zabezpieczenia rachunku bankowego ? brak w przekazaniu takiej informacji sądowi spowoduje odrzucenie wniosku o ustanowieniu nakazu zapłaty.

Szanowni Państwo, w dobie koronawirusa zespół KLG kancelarii dokłada wszelkich starań, żeby byli Państwo prawidłowo poinformowani na temat zmian w prawie, które są następstwem pandemii koronawirusa COVID-19, dlatego zapraszamy do lektury naszych poprzednich artykułów związanych z tarczą antykryzysową i sytuacją prawną w tym jakże trudnym okresie:

Artykuł Windykacja na miarę XXI wieku pochodzi z serwisu KLG Kancelaria.

Wyobraźmy sobie, że piszemy ważny kontrakt, bazując na podstawowej wiedzy, może własnym doświadczeniu, a może korzystając z doświadczenia internetu, albo kolegi. Przygotowujemy pobieżnie,  w pośpiechu ważny kontrakt.

Początkowo wszystko układa się pomyślnie – zamówienia są realizowane, płatności spływają terminowo, chociaż terminy na podstawie umowie są bardzo długie. Po miesiącu dostawca zaczyna mieć problemy z terminową dostawą. Pojawiają się pierwsze opóźnienia w transporcie.  Odbija się to na finansach i płatnościach. Taka sytuacja może trwać przez kilka miesięcy. Dochodzą opóźnienia w dostawie kolejnych komponentów. Zachwiany jest cały proces produkcji a wypłaty pensji dla pracowników z każdym miesiącem są późniejsze. Zdenerwowani kontrahenci zaczynają nękać telefonami, pojawiają się windykatorzy. Z obawą oczekujemy poczty, potem komorników. Obsługa tych spraw kosztuje niemało.

Wtedy wyciągamy umowę, którą podpisaliśmy w pośpiechu, bazując na podstawowej wiedzy prawnej i doświadczeniu. Jak zły sen pamiętamy wszystkie zapewnienia, że przecież i tak nic się nie wydarzy, a umowa to tylko formalność, bo przecież się dogadamy.

Takie sytuacje się zdarzają, klienci przychodzą do mnie też z takimi sprawami.

To może się wydarzyć, gdy nie zadbamy o stabilną podstawę współpracy i podpiszemy kontrakt, który w żaden sposób nie zabezpiecza firmy.

Dlaczego tak się stało, że firmę dosięgnął kryzys?

Przyczyn jest kilka. Przede wszystkim pośpiech i spowodowany nim brak staranności. Do tego możemy dodać zwyczajny brak czasu zarządu czy właściciela, większe zaangażowanie w projekty sprzedażowe czy niedocenienie kontrahenta i jego rozeznania w sprawach prawnych. Brak przewidywalności  zdarzeń, może zbyt małe doświadczenie – to doprowadziło do przygotowania lakonicznej umowy, która nie zabezpieczała przed takimi sytuacjami jak opóźnienia w dostawach lub płatnościach. Terminy zostały ustalone bez możliwości jakiejkolwiek negocjacji czy przesunięć. Kary jakie zostały przewidziane za opóźnienia w dostawie komponentów były znikome, a procedura ich nałożenia utrudniona. Przez to nie spełniały swojej funkcji dyscyplinującej.

Klienci i dostawcy byli znacznie lepiej zabezpieczeni i za jakiekolwiek opóźnienia naliczali wysokie kary umowne. Wreszcie finalne zerwanie umowy odbyło się po długim okresie wypowiedzenia, co spowodowało pogłębianie się kryzysu. Do tego pracownicy, znający tajemnice procesu produkcji, zaczęli odchodzić do konkurencji.

Czy tego kryzysu można było uniknąć? Czy współpraca mogła ułożyć się pomyślnie, a pomimo nieprzewidzianych sytuacji biznes mógł rozwijać się stabilnie?

Czasami dopiero takie sytuacje skłaniają firmy, aby poszukać pomocy, renegocjować umowy, podejmować restrukturyzację czy poszukiwać układu z wierzycielami prywatnymi i publicznymi.

Celowo przedstawiam taki scenariusz, aby uświadomić i pokazać, że przy prowadzeniu biznesu lub zarządzania firmą minimalna znajomość prawa może okazać się niewystarczająca. W biznesie są sytuacje wymagające spojrzenia szerszego, specjalistycznej wiedzy i doświadczenia prawnego. Zawiłości prawne są złożone, wymagają analizy i dobrego rozeznania we wszystkich przepisach.

Prawo, tak jak i inne obszary działalności wymaga staranności i przewidywalności. Kontrahenta czy przeciwnika nie należy lekceważyć – taka zasada obowiązuje nie tylko przy podpisywaniu umów, także przy negocjacjach i przy składaniu ofert.

Rozpoczynając biznes warto zacząć od stabilnych podstaw. W biznesie stabilną podstawą jest umowa, dzięki której generujemy dochody w firmie czy zwiększamy obroty. Przygotowując tą umowę nie można poprzestać na minimalnej znajomości prawa, nie chroniąc firmy i jej finansów. Znaczenie umów w biznesie jest ogromne.

Często wystarczy audyt i klika z pozoru drobnych zmian w kontrakcie, aby uchronić klienta przed sytuacją kryzysową. Jednak bez uświadomienia, że umowa to gwarancja współpracy z kontrahentami czy pracownikam, biznes nie będzie stabilny. Świadomość znaczenia i roli umowy pozwoli na dobór zabezpieczeń chroniących przed sytuacjami kryzysowymi.

Artykuł Kiedy umowa może zaszkodzić Twojej firmie pochodzi z serwisu KLG Kancelaria.

Chętnie zaglądają do internetowych witryn w poszukiwaniu produktów. Do niedawna wydawało mi się, że prawo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość jest doskonale znane i nie wymaga żadnych komentarzy. Sądziłam, że kampania jaka trwa w mediach na temat świadomości konsumenckiej jest tak duża, że klienci zwracają uwagę na to, co podpisują i znają swoje prawa.

Jednak grono osób, które znają odstąpienie od umowy na odległość, a co więcej  – korzystają z tego uprawnienia jest ciągle niewielka. Postanowiłam więc przypomnieć kilka szczegółów.

Szczególną sytuację przewidującą odstąpienie od umowy reguluje ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Przepisy ustawy pozwalają na odstąpienie od umowy przez konsumenta, który zawarł umowę na odległość lub umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, bez podawania przyczyny – w terminie 14 dni. Jest to tzw. prawo do namysłu, umożliwiające kupującemu zapoznanie się z towarem i rozważenie racjonalności zakupu. To uprawnienie nie przysługuje w przypadku zakupów w sklepach tradycyjnych.  Jest to prawo przysługujące konsumentowi wprost z ustawy, dlatego strony nie mogą go wyłączyć ani w jakkolwiek ograniczyć postanowieniami umowy czy regulaminu. W przypadku nie poinformowania konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy najpóźniej w chwili zawierania oświadczenia woli, konsument ma prawo do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy w terminie 12 miesięcy od dnia upływu pierwotnego terminu 14 dni.   Przepisy również regulują w jaki sposób przygotować oświadczenia, aby było ono skuteczne załączając formularz odstąpienia od umowy w formie załącznika.

A jeśli towar okaże się wadliwy?

Jeżeli towar okaże się wadliwy wówczas kupującym przysługują takie same uprawnienia jak w sprzedaży stacjonarnej. Sprzedawca odpowiada na zasadzie rękojmi lub gwarancji. Zarówno w sklepie stacjonarnym , jak i sklepie internetowym szybkość i sposób rozpatrzenia reklamacji zależy w dużej mierze od polityki sklepu. Warto jednak pamiętać o terminie ustawowym na rozpatrzenie złożonej reklamacji, który wynosi 30 dni. Przepisy również określają roszczenia jakie przysługują w przypadku  na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową lub wad prawnych rzeczy: żądanie obniżenia ceny lub odstąpienie od umowy chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie.

Niewątpliwie, w polskim prawie konsument jest na uprzywilejowanej pozycji. Chociaż często jeszcze o tym nie pamięta, nie wierzy w skuteczność swoich uprawnień. Wciąż szuka pomocy na forach internetowych, u znajomych, rodziny, w internecie ale nie korzysta prawidłowo z instytucji, jakie gwarantuje prawo.

Artykuł O czym należy pamiętać kupując przez internet? pochodzi z serwisu KLG Kancelaria.

Wiele osób błędnie myli odstąpienie od umowy z rozwiązaniem umowy, lecz w rzeczywistości zwroty te oznaczają  zupełnie różne czynności prawne. A więc jaka jest różnica?

Na czym polega różnica pomiędzy odstąpieniem od umowy a rozwiązaniem umowy? Zapraszam do lektury.

Czym jest odstąpienie od umowy?

Prawo odstąpienia od umowy uregulowane jest w przepisach Kodeksu cywilnego, a dokładnie w art. 395. Przepis ten swoją treścią wskazuje, że strony mogą zawrzeć w umowie, iż każdej ze stron lub tylko jednej, przysługiwać będzie prawo do odstąpienia od umowy w wyznaczonym terminie. Jest to tzw. umowne prawo odstąpienia od umowy, mogące przysługiwać obu stronom umowy.

Odstąpienie od umowy następuje przez złożenie na ręce strony odpowiedniego oświadczenia.

Z prawnego punktu widzenia następstwem takiego działania jest stwierdzenie, że umowa, od której strona odstępuje, staje się niezawarta (łac. ex tunc), a strony zwracają sobie wzajemnie wszystkie świadczenia, tj. za świadczone usługi, korzystanie z rzeczy itp. W przypadku gdy strony nie wskażą terminu do skorzystania z tego prawa, takie zastrzeżenie umowne będzie nieważne. Zatem odstąpienie od umowy powoduje skutki, jak gdyby taka umowa nigdy nie została zawarta, a strony stają się zobowiązane do zwrotu spełnionego świadczenia.

Kolejnym przykładem występowania prawa do odstąpienia od umowy jest przepis ustanawiający tego rodzaju sankcję w sytuacji niewywiązywania się z obowiązków umownych przez drugą stronę umowy (art. 492 – 494 Kodeksu cywilnego). Jeżeli strony przewidziały w umowie, że jedna z nich będzie mogła od niej odstąpić w przypadku niewykonania obowiązku umownego w określonym terminie, strona uprawniona nie musi w takim wypadku wyznaczać dodatkowego terminu na wykonanie tego obowiązku. Strona może niezwłocznie odstąpić od umowy, powodując jej rozwiązanie. Takie samo prawo służy stronie, dla której spóźnione wykonanie obowiązku umownego przez drugą stronę nie miałoby znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce.

Podstawy ustawowe odstąpienia od umowy na gruncie Kodeksu cywilnego

Zgodnie z obowiązującym prawem, jedną  z podstaw ustawowych do odstąpienia od umowy jest zwłoka w wykonywaniu umowy. Sytuacja ta ma miejsce, kiedy mimo zawarcia umowy strona nie wywiązuje się w terminie od wykonania postanowień umowy. Powoduje to, że druga strona jest uprawniona do wyznaczenia dodatkowego terminu do wykonania umowy, po którego upływie strona może odstąpić od umowy. Nie pozbawia to jednak strony żądania wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. Może tak się stać po upływie wyznaczonego terminu, jak i w przypadku jego bezskutecznego upływu.

Inaczej ma się przypadek świadczenia podzielonego, kiedy jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w świadczeniu, to druga ze stron ma wybór pomiędzy odstąpieniem od całej umowy, a fragmentem dotyczącym części niespełnionej. Lecz jeżeli częściowe wykonanie umowy nie miałoby znaczenia dla strony, to może ona odstąpić w całości od umowy. Zależy to od właściwości i celu umowy, który wiadomy jest stronie, po której jest zwłoka.

Od umowy można także odstąpić  w momencie, kiedy świadczenie stało się niemożliwe do spełnienia, ze względu na okoliczności, za które strona ponosi odpowiedzialność. Niemożność wykonania zobowiązania zawartego w umowie może być wynikiem względów obiektywnych, tj. nikt nie jest w stanie wykonać zobowiązania, a  także względów subiektywnych tj. wynikiem właściwości osobistych strony.

W przypadku odstąpienia od umowy wzajemnej strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, zobligowana jest do zwrotu drugiej stronie wszystkiego, co otrzymała na mocy umowy, zaś druga strona zobligowana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz na zasadach ogólnych może żądać naprawienia szkody, która wynikła z niewykonania zobowiązania.

prawo Odstąpienia  od umowy przez konsumenta

Szczególną sytuację przewidującą odstąpienie od umowy reguluje ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Przepisy ustawy pozwalają na odstąpienie od umowy przez konsumenta, który zawarł umowę na odległość lub umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, bez podawania przyczyny – w terminie 14 dni. Jest to tzw. prawo do namysłu, umożliwiające kupującemu zapoznanie się z towarem i rozważenie racjonalności zakupu.

To uprawnienie nie przysługuje w przypadku zakupów w sklepach tradycyjnych.  Jest to prawo przysługujące konsumentowi wprost z ustawy, dlatego strony nie mogą go wyłączyć ani w jakkolwiek ograniczyć za pomocą postanowień umownych czy regulaminu. W przypadku niepoinformowania konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy najpóźniej w chwili zawierania oświadczenia woli, konsument ma prawo do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy w terminie 12 miesięcy od dnia upływu pierwotnego terminu 14 dni.

Problematyka rozwiązania umowy (wypowiedzenia umowy)

Rozwiązanie umowy (możliwość wypowiedzenia umowy) jest kolejnym przypadkiem prowadzącym do zakończenia umowy.

To oświadczenie woli strony zakończenia stosunku prawnego, wynikające z umowy bądź z ustawy. Można to uprawnienie wykonać jedynie przez oświadczenie strony umowy. W przypadku wypowiedzenia umowy, oświadczenie rozwiązuje umowę ze skutkiem na przyszłość (łac. ex nunc).

Rozwiązanie umowy następuje po upływie terminu wynikającego z umowy, przepisu prawa lub ze skutkiem natychmiastowym.

W stosunkach finansowych strony powinny rozliczyć umowę na dzień jej zakończenia wynikający z oświadczenia lub szczególnej sytuacji prawnej, np. zwłoka w płatnościach czynszu najmu.

W myśl art. 77 Kodeksu cywilnego każde uzupełnienie lub zmiana umowy odbywa się w takiej samej formie jak ta zastosowana przy jej zawarciu. Jednakże w przypadku, gdy mamy umowę zawartą na piśmie, w formie dokumentowej lub elektronicznej, to rozwiązanie za zgodą obu Stron, odstąpienie od umowy lub jej  wypowiedzenie wymaga formy dokumentowej, chyba że jest to wyjątkowa  sytuacja, kiedy ustawa przewiduje zastosowanie innej formy.

Istotne jest, że jeżeli umowa została zawarta w innej formie szczególnej, to jej rozwiązanie za zgodą obu stron wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa albo strony przewidziały w celu jej zawarcia, natomiast jej wypowiedzenie powinno być stwierdzone pismem (forma pisemna).

Możliwość wypowiedzenia umowy a odstąpienie od umowy — podstawowe różnice

Reasumując to, co odróżnia rozwiązanie a odstąpienie od umowy to fakt, że rozwiązanie umowy następuje ze skutkiem na przyszłość lub natychmiast z chwilą złożenia oświadczenia kontrahentowi. Odstąpienie umowy działa ze skutkiem wstecznym i powoduje szczególną sytuację prawną, w której umowa jest traktowana, jakby w ogóle nie była zawarta, pozostawiając stronie roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za wykonane czynności.

Jeżeli potrzebują Państwo porady prawnej dotyczącej zawartej lub planowanej umowy, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią prawną w Gliwicach! 

Artykuł Odstąpienie od umowy a rozwiązanie umowy pochodzi z serwisu KLG Kancelaria.

Wiadomym jest, że osoby prowadzące firmy w formie działalności gospodarczej pozostające w związku małżeńskim chcą zabezpieczyć majątek wspólny w taki sposób, aby z jednej strony zagwarantować udział małżonka w tym majątku, a z drugiej ograniczyć wystąpienie skutków ryzyka gospodarczego. Jedną z form takiego zabezpieczenia jest instytucja umów powierniczych.

Co oznacza umowa powiernicza?

W polskim porządku prawnym nie ma wyodrębnionej umowy powierniczej. Jest to przykład tak zwanej umowy nienazwanej, która swoją istotą przypomina umowę zlecenia i do której, na zasadzie art. 750 k.c., stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia. Powiernictwo oznacza relację prawną, w której właściciel majątku powierza go innej osobie (powiernikowi) w celu przechowania go lub zarządzania nim w swoim imieniu, ale na rzecz powierzającego. Powiernik staje się w ten sposób zarządcą majątku przekazanego pod opiekę.

Istotą umowy powierniczej jest zobowiązanie powiernika do świadczenia określonych usług czy interesów powierzającego, który w tym celu dokonuje na jego rzecz przysporzenia majątkowego ? czyli przenosi na niego określone składniki majątkowe.

Powiernikowi może być przekazane prawo własności do określonego majątku w ściśle określonym celu zarządzania. Stosowaną formą zabezpieczenia jest również taka formuła, że powiernikowi zostaje przekazany określony składnik majątkowy do zarządzania nim w swoim imieniu. Lub też kontrakt zawarty w ten sposób, że określony składnik majątkowy zostanie przekazany powiernikowi w przypadku wystąpienia z góry przewidzianej i wskazanej sytuacji (tzw. warunek rozwiązujący).

W jakich sytuacjach prawnych taka konstrukcja znajdzie zastosowanie?

Często takie umowy powiernicze wykorzystujemy do zabezpieczeń pożyczek czy przy przelewach wierzytelności. Mogą też służyć do zabezpieczeń działań tzw. cichego wspólnika w spółkach. Jest to tzw. powiernictwo udziałowe, które polega na tym, że powiernik działa w spółce na rzecz powierzającego (osoby, która chce pozostać anonimowa) i wszystkie czynności wykonuje na jego rachunek. Powiernik widnieje w aktach rejestrowych spółki jako wspólnik, (to on jest formalnie właścicielem udziałów) oraz występuje wobec pozostałych wspólników czy zarządu. Jednakże przysługujące mu prawa z udziałów powiernik wykonuje w taki sposób, jaki został ustalony w umowie powierniczej.

Ochrona praw do majątku wspólnego małżonków

Klasyczny przykładem zastosowania umowy powierniczej jest ochrona praw do majątku wspólnego małżonków. Małżonkowie pozostający we wspólności ustawowej muszą się liczyć z tym, że wierzyciele małżonka, który prowadzi firmę, będą mogli zaspokoić się z majątku wspólnego. Zasadą jest bowiem, że z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje ustrój wspólności ustawowej. Małżonkowie mogą jednak przed zawarciem związku  lub w trakcie trwania małżeństwa sporządzić umowę, której mocą obowiązywać ich będzie rozdzielność majątkowa. Umowa powiernicza chroni prawa majątkowe małżonków w wyniku powstania rozdzielności majątkowej przed pokrzywdzeniem.

Dlaczego tak się dzieje? Uzasadnieniem może być majątek wykorzystywany do działalności gospodarczej, obciążony hipoteką czy innym zabezpieczeniem. Zawarcie umowy powierniczej chroni pozycję małżonka przekazującego wspólne składniki majątkowe do działalności gospodarczej prowadzonej przez jednego z nich. Umowa powiernicza służy również zabezpieczaniu poczynań inwestycyjnych. Ochrona prawna majątku wspólnego małżonków uzależniona jest od tego, który z małżonków zaciągnął zobowiązanie.

Niezwykle istotnym jest takie uregulowanie treści umowy powierniczej, aby pozycja prawna fiducjanta (powiernika) była chroniona w jak najszerszym stopniu. Najskuteczniejszym środkiem zabezpieczenia interesów powierzającego jest zawieranie umów powierniczych z osobami, co do których możemy mieć pełne zaufanie.

Niewątpliwą zaletą tej konstrukcji prawnej jest jej elastyczność oraz różnorodność możliwych zastosowań powoduje. Powoduje to, że  powiernictwo pełni niezwykle istotną rolę gospodarczą.

Artykuł Stosunek powierniczy jako forma zabezpieczenia roszczeń pochodzi z serwisu KLG Kancelaria.